Afkickverschijnselen wiet & blowen: Symptomen, duur en behandeling

Stoppen met wiet of blowen kan zorgen voor afkickverschijnselen zoals slaapproblemen, hoofdpijn, angstgevoelens en stemmingswisselingen. Deze klachten zijn een teken dat je lichaam en geest gewend zijn geraakt aan cannabis. Het zal per persoon verschillen hoe heftig deze symptomen zijn en hoelang ze aanhouden. Zware gebruikers krijgen meestal meer heftige afkickverschijnselen en lopen grotere gezondheidsrisico’s tijdens de ontwenning, zoals heftige maag-darmklachten en psychose. In dit uitgebreide artikel bespreken we alle afkickverschijnselen van wiet en blowen, wanneer ze beginnen, hoelang ze duren en hoe je er het beste mee om kunt gaan.

Wat is een verslaving aan wiet of blowen?

Een verslaving aan wiet of blowen is een lichamelijke en geestelijke afhankelijkheid van de psychoactieve stoffen in wiet en andere cannabisproducten. Dit zorgt dat iemand de controle verliest over het gebruik. Zomaar stoppen lukt dan niet, ondanks de negatieve gevolgen van het gebruik en blowen op het dagelijks leven, de omgeving en het mentale welzijn.

De werking van cannabis verandert het beloningssysteem in de hersenen, volgens een studie uit 2024 in Frontiers in Behavioral Neuroscience. Hierdoor ontstaan vervelende gedachten en gevoelens wanneer geen wiet wordt gebruikt. Een jointje roken of andere cannabisproducten innemen zijn dan noodzakelijk om je normaal te voelen. Tegelijkertijd ontstaat tolerantie. Dit betekent dat steeds hogere doseringen nodig zijn voor hetzelfde effect.

Wanneer beginnen de afkickverschijnselen van wiet?

De afkickverschijnselen van wiet beginnen binnen 24-48 uur na het laatste gebruik, volgens Australische onderzoekers in een klinische studie uit 2022 in Addiction. Zowel lichamelijke klachten als psychische symptomen ontwikkelen zich in deze tijd. De piekintensiteit wordt meestal een paar dagen na de eerste klachten bereikt. In zeldzame gevallen kan het meer dan 2 dagen duren voordat afkickverschijnselen van wiet beginnen. Meestal is er dan slechts sprake van een milde afhankelijkheid. Het lichaam reageert hierdoor minder heftig op het gebrek aan de werkzame stoffen in wiet.

Wat zijn de afkickverschijnselen van wiet?

De afkickverschijnselen van wiet zijn een combinatie van lichamelijke en psychische effecten die optreden bij het stoppen met cannabisgebruik. In de lijst hieronder worden deze effecten besproken.

Lichamelijke afkickverschijnselen

• Zweten en koude rillingen: Overmatig zweten en koude rillingen treden vaak op als het lichaam zich aanpast aan het ontbreken van THC, volgens verslavingsdeskundige John Hughes van University of Vermont. Dit komt doordat het endocannabinoïdesysteem in het lichaam verstoord is.
• Hoofdpijn en migraine: Lichte tot hevige hoofdpijn komt veel voor door veranderingen in de bloedstroom naar de hersenen, volgens Australische onderzoekers in een studie uit 2012. Ook zijn neurochemische processen tijdelijk ontregeld.
• Maag- en darmklachten: Misselijkheid en buikpijn ontstaan door verstoring van het spijsverteringsstelsel, dat gewend is aan de eetluststimulerende werking van cannabis. Deze klachten zijn meestal mild, volgens een studie uit 2012 in Drug and Alcohol Dependence.
• Eetlust: Cannabis stimuleert normaal de eetlust door de werking op CB1-receptoren. Bij stoppen zal de eetlust meestal tijdelijk afnemen, volgens professor Carl Hart van Columbia University in Neuropsychopharmacology. Soms neemt de eetlust echter juist toe als het lichaam compenseert.
• Trillen en beven: Het stoppen van cannabis zorgt dat het zenuwstelsel overactief raakt. Dit heeft brede effecten op het lichaam, volgens Yale-onderzoeker Brent Moore in American Journal of Psychiatry, waaronder op het aansturen van spieren. Hierdoor ontstaan vaak tremoren.
• Slaapstoornissen: Cannabis onderdrukt de REM-slaap. Stoppen met cannabis zorgt daarom vaak voor een schommeleffect waarbij het slaappatroon tijd nodig heeft om te herstellen, volgens een studie uit 2016 in Substance Abuse. Dit zorgt voor verschijnselen van vermoeidheid én moeite om in slaap te vallen, en is ook directe aanleiding voor verheviging van andere afkickklachten.
• Fysieke onrust: Veranderingen in het dopamineniveau en endocannabinoïdesysteem zorgen voor een verhoogde hartslag en spierspanning, waardoor fysieke gevoelens van onrust ontstaan.

Psychische afkickverschijnselen

• Prikkelbaarheid en stemmingswisselingen: Stoppen met cannabis zorgt voor verhoogde prikkelbaarheid en snelle stemmingswisselingen, waaronder agressie en somberheid, volgens een klinische studie uit 2022 in Cannabis and Cannabinoid Research.
• Concentratieproblemen: Door het stoppen met blowen verandert de hersenactiviteit, wat zorgt voor moeite met focussen en geheugenproblemen. Deze effecten zijn vooral groot bij zware cannabisgebruikers, volgens professor Harrison Pope van Harvard Medical School.
• Angst- en paniekaanvallen: Na het stoppen met wiet roken kunnen angstgevoelens en paniekaanvallen optreden. Deze hebben vooral te maken met neurochemische veranderingen en verhoogde activiteit in een deel van de hersenen, de amygdala, volgens onderzoek uit 2009 in Human Psychopharmacology.
• Depressieve gevoelens: Sombere gedachten en gevoelens komen veel voor door verstoring van dopamine- en serotonineniveaus. Soms ontwikkelen zich deze tot zware depressieve gevoelens en suïcidale gedachten, volgens onderzoek uit 2015 in Drug and Alcohol Dependence.
• Levendige dromen en nachtmerries: Het onderdrukkende effect van wiet op de REM-slaap zorgt ervoor dat bij het stoppen met wiet een rebound-effect ontstaat, volgens een studie uit 2011 in Journal of Addiction Medicine. Het lichaam staat dan veel meer “aan” tijdens het slapen, waardoor zeer intense, levendige dromen of nachtmerries voorkomen.
• Craving: Na het stoppen krijgen veel gebruikers last van een heftig en sterk verlangen om weer te blowen. Deze cravings worden veroorzaakt door veranderingen in het beloningssysteem van de hersenen, volgens psycholoog en onderzoeker Melissa Norberg.
• Verminderd plezier in activiteiten: Het ontregelde beloningssysteem, door een gebrek aan extra dopamine-activiteit, kan zorgen voor anhedonie. Wanneer iemand gaat stoppen, kan deze dan niet meer plezier te ervaren. Dit draagt sterk bij aan depressieve klachten.

Voor mensen die langdurig en intensief hebben geblowd, kunnen symptomen intenser zijn. Bij gebruikers met onderliggende psychische kwetsbaarheden kan het plotseling stoppen met wiet en blowen ook eerder leiden tot ernstige (en zeldzame) complicaties zoals een drugspsychose, volgens verslavingsonderzoeker en psychiater Edward Chesney in The British Journal of Psychiatry. Professionele begeleiding bij het afkicken van wiet is daarom in bepaalde gevallen sterk aan te raden.

Hoe lang duren afkickverschijnselen na stoppen met wiet?

De acute afkickverschijnselen duren gemiddeld twee weken lang na het stoppen met wiet. Het volledig afkicken, inclusief het herstellen van je natuurlijke endocannabinoïde systeem, zal vaak 1-3 maanden duren. Psychologisch kan het langer duren voordat iemand volledig is hersteld en niet meer gaat blowen door toe te geven aan cravings. Zo komt het post-acute withdrawal syndrome (PAWS) soms voor bij wietverslaving. Mensen hebben dan een halfjaar tot 1 jaar na het stoppen met wiet roken nog steeds last van symptomen zoals slaapproblemen en angstgevoelens.

Acute fase: Week 1-2

De meeste afkickverschijnselen van cannabis zijn het hevigst tussen dag 4 en 7 na het laatste gebruik ervan. Binnen 2 weken ervaart een ruime meerderheid van gebruikers van cannabis die stoppen een duidelijke verbetering van hun klachten, volgens klinische gegevens in een studie door verslavingsonderzoeker Brent Moore uit 2003. Vooral de lichamelijke symptomen nemen binnen 14 dagen of zijn dan dan volledig verdwenen.

Vervolgfase: Week 3-4

De psychische klachten na het stoppen met wiet houden altijd langer aan. 47% van de gebruikers die stoppen heeft na 2 weken nog steeds last van sombere gevoelens, angstaanvallen of stemmingswisselingen, volgens een meta-studie van 47 studies uit 2020 in JAMA Network Open. Ook cravings blijven sterk aanhouden. Binnen een maand (4 weken) neemt de intensiteit echter merkbaar af. Het endocannabinoïde systeem in het lichaam begint dan duidelijk te herstellen bij veel gebruikers.

Langdurige fase: 1-12 maanden

Een deel van cannabisgebruikers die stoppen blijft langdurig last houden van afkickverschijnselen, tot wel 1 jaar lang, volgens een studie uit 2008 in Addiction. Vooral slapeloosheid houdt langdurig aan. Ook zijn depressieve symptomen en prikkelbaarheid veelvoorkomend. Wanneer voormalige gebruikers zich niet lekker in hun vel blijven voelen, kunnen ze weer teruggrijpen naar cannabis. Terugvalpercentages onder deze groep met langdurige klachten ligt daarom hoog.

Praktische tips om afkickverschijnselen van wiet te verminderen

Het verminderen van de afkickverschijnselen van wiet helpt om de ontwenningsfase succesvol door te komen en niet terug te vallen. De meeste ontwenningsverschijnselen gaan vanzelf over, maar met wat extra inspanning kun je de impact wel zo veel mogelijk beperken, volgens een Duits onderzoek uit 2013 in BMC Psychiatry. Denk hierbij aan routines voor het slapen gaan, tijdelijke aanpassingen in het dieet en het herindelen van je dagelijkse activiteiten.

7 praktische tips om afkickverschijnselen van wiet te verminderen zijn:

1. Slaapproblemen: Houd je aan consistente tijden om te slapen en op te staan. Volgens verslavingsonderzoekers in een studie uit 2016 in Substance Abuse helpt dit je lichaam om in slaap te vallen, ook wanneer je nachtenlang blijft woelen.
2. Angstklachten: Oefen met diepe ademhalingsoefeningen waarmee je het stressniveau direct kunt verlagen.
3. Zweten en trillen: Blijf goed gehydrateerd en neem warme baden of douches om te helpen met spierspasmen.
4. Stemmingswisselingen: Doe tijdens de dag regelmatig lichamelijke oefeningen om endorfines te stimuleren, die helpen met het herstel van de emotionele balans.
5. Toegenomen eetlust: Zorg voor regelmatige maaltijden en eet gebalanceerd om toegenomen eetlust zo veel mogelijk te compenseren.
6. Afgenomen eetlust: Schakel naar een dieet van meer fruit en groenten en andere lichte maaltijden. Overweeg tijdelijk veel smoothies te drinken om voedingsstoffen makkelijker binnen te krijgen.
7. Rusteloosheid en cravings: Zoek afleiding en verleg de onrustige gedachten en verlangens met andere activiteiten, zoals een bestaande of nieuwe hobby.

Hoe kan ik stoppen met blowen?

Je kunt stoppen met blowen door allereerst een lijstje te maken met de nadelen die je ervaart door het gebruik van cannabis. Succesvol stoppen met blowen lukt namelijk niet zonder motivatie vanuit jezelf. Ga vervolgens ook na waarom je blowt: denk na over de momenten waarop je meestal blowt en wat de aanleiding daarvoor is. Stel een plan op over hoe je deze momenten kunt vermijden of anders in kunt vullen, bijvoorbeeld door het vinden van alternatieve hobby’s of het omgaan met andere vrienden.

Bereid je ten slotte voor op de uitdagingen van het afkicken zelf. Lees je in over mogelijke ontwenningsverschijnselen van wiet en vraag familie of vrienden om ondersteuning als je ermee stopt. Alleen stoppen lukt meestal niet. Dat komt voornamelijk door de vervelende ontwenningsverschijnselen. Als je ernstige ontwenningsverschijnselen ontwikkelt, is het belangrijk om contact op te nemen met een arts.

Behandeling afkicken van wiet

Er zijn verschillende behandelmethoden die helpen met het afkicken van een verslaving aan wiet. Ze variëren van medicijnen bij ontwenningsverschijnselen tot intensieve therapie om onderliggende psychische klachten te behandelen. Een vorm van professionele begeleiding bij het afkicken wordt wel aangeraden, volgens Dr. Jan Copeland, voormalig directeur van het National Cannabis Prevention and Information Centre (NCPIC) in Australië. Zelf hebben mensen vaak onvoldoende kennis en inzicht om te bepalen hoe ernstig hun gebruiksprobleem is en of hulp nodig is.

Medicatie

Er is geen specifieke medicatie beschikbaar als ontwenningsverschijnselen ontstaan bij het stoppen met cannabis. Wel zijn er meer algemene medicijnen die kunnen helpen om ontwenningsverschijnselen te beperken, volgens onderzoekers in Current Pharmaceutical Design. Benzodiazepinen hebben meestal de voorkeur bij matige tot ernstige klachten vanwege hun sterke kalmerende en slaapopwekkende werking. Deze zijn echter niet zonder recept verkrijgbaar, net zoals antidepressiva die helpen met sombere gedachten. Paracetamol en ibuprofen kunnen ook helpen met klachten zoals hoofdpijn en maag-darmklachten.

Therapie en counseling

Gedragstherapieën zijn het meest effectief om het afkicken van cannabis vol te houden, volgens een rapport uit 2016 in The Journal of Human Pharmacology and Drug Therapy. Ze helpen met het identificeren van triggers waardoor iemand wilt blowen, ondersteunen verandering van negatieve gedachten en gevoelens, en leren hoe je om kunt gaan met moeilijke momenten (copingmechanismen). Vooral cognitieve gedragstherapie en motiverende gespreksvoering zijn effectief bij probleemgebruikers van cannabis. Ook kunnen andere vormen van counseling helpen met problemen die bijdragen aan het gebruik van wiet, zoals gezinstherapie.

Ambulante behandeling

Bij een ambulante behandeling blijf je grotendeels of volledig thuis wonen. Soms vindt de periode van ontwenning in een kliniek of het ziekenhuis plaats, waar je enkele dagen wordt opgenomen om onder medisch toezicht lichamelijk af te kicken. Hierna bezoek je regelmatig een psycholoog of verslavingskliniek voor therapie. Je volgt meestal individuele therapie en kunt daarnaast ook groepssessies bijwonen.

Klinische opname

Bij een ernstige verslaving wordt sterk aangeraden om een behandeling in een afkickkliniek te volgen. Deze optie is ook mogelijk wanneer een eerdere ambulante behandeling niet succesvol was, of wanneer je niet veilig thuis kunt afkicken. In een speciale kliniek kun je 24/7 werken aan herstel onder professionele begeleiding. Je kunt hier veilig afkicken, verschillende therapieën volgen en je volledig concentreren op herstel, zonder mogelijke afleidingen.

Wil jij stoppen met blowen en lukt dit niet zelf? Of is iemand in je omgeving een stevige blower die niet kan stoppen? Onze deskundige medewerkers geven persoonlijk advies over mogelijke hulp in jouw situatie. Bel nu 020 – 532 0030.

Veelgestelde vragen