Chemsex: Wat het is, welke drugs worden gebruikt, risico's, en hulp bij stoppen

Chemsex is het geplande gebruik van drugs met als doel om seksuele ervaringen te versterken of mogelijk te maken. Het komt vooral voor binnen de subcultuur van mannen die seks hebben met mannen (MSM), maar ook bij andere groepen zoals de swingerscene en transpersonen. Het woord chemsex is een samentrekking van “chemical” en “sex” en wordt veel in Europa gebruikt. In de VS en in datingapps is de term “party and play” (PnP) vooral populair.

Voor gebruikers biedt chemsex een gevoel van seksuele bevrijding, intimiteit en gemeenschap die zij nuchter soms missen. Tegelijkertijd zijn de risico’s aanzienlijk. Een groeiende groep gebruikers ontwikkelt een ernstige verslaving, lichamelijke gezondheidsschade of diepgaande psychische klachten, volgens het Trimbos-instituut dat chemsex monitort via de Monitor Drugsincidenten (MDI). Op deze pagina wordt uitgebreid besproken wat chemsex inhoudt en welke specifieke drugs (“chems”) populair zijn. Ook wordt uitgelegd wat de lichamelijke en mentale risico’s zijn van chemsex, wat de signalen zijn van probleemgebruik, en welke mogelijkheden er zijn voor hulp.

Wat is chemsex?

Chemsex is het gebruik van specifieke drugs voor of tijdens seks, met als doel om de seksuele ervaring te versterken, te verlengen of remmingen te verminderen. Drugsgebruik in een seksuele context komt breed voor. Kennisorganisaties zoals Soa Aids Nederland en Mainline hanteren daarom zelf een meer specifieke definitie. Zij omschrijven chemsex als het gebruik van (een combinatie van) middelen door mannen die seks hebben met mannen (MSM) met de intentie om seks te hebben. Deze definitie sluit middelen zoals alcohol, poppers, lachgas en cannabis uit, omdat deze niet de specifieke high en ontremming geven die kenmerkend is voor de chemsex-cultuur.

Recreatief drugsgebruik tijdens seks komt veel voor, volgens een studie uit 2018 in International Journal of Drug Policy. Chemsex onderscheidt zich hiervan door de zeer bewuste en geplande aard. Het gaat niet om “toevallig” seks hebben na het uitgaan, maar om het organiseren van sessies waarbij de drugs (de “chems”) de seksuele prestatie en beleving mogelijk maken. In de subcultuur spelen datingapps zoals Grindr en Scruff een centrale rol bij het vinden van partners. Gebruikers geven hun intenties vaak aan met termen als “chemsfriendly”, “PnP” (Party and Play) of “HnH” (High and Horny).

Chemsex-sessies vinden meestal in de privésfeer plaats, bij iemand thuis. Ze variëren van één-op-één contacten tot groepsseks. De tijdsduur is een belangrijk kenmerk. Sessies kunnen uren tot zelfs meerdere dagen duren. Deelnemers zetten hun drugsgebruik en de seksuele activiteit dan voort zonder slaap. Volgens een recente Europese studie in Journal of Clinical Medicine is ongeveer 16% van de MSM-populatie betrokken bij chemsex.

Chemsex in Nederland

Nederland geldt binnen Europa als een hotspot voor chemsex, volgens de PROTECT-studie uit 2024. Uit dit onderzoek blijkt dat Nederland, in vergelijking met andere Europese landen, hoge percentages kent als het gaat om deelname aan chemsex en het gebruik van risicovolle middelen in een seksuele setting. Dit komt onder meer door de internationale aantrekkingskracht van Amsterdam als centrum voor gay-toerisme en het uitgaansleven. Ook dragen de open cultuur en beschikbaarheid van middelen bij aan de populariteit, volgens de factsheet van het Trimbos-instituut over chemsex in Nederland.

De zorgstructuur in Nederland speelt op deze status in met gespecialiseerde hulp. Een bekend voorbeeld is het chemsex-spreekuur van de GGD Amsterdam, waar mannen laagdrempelig terechtkunnen voor advies en hulp. Ook de organisatie Mainline speelt een belangrijke rol als kennisinstituut voor het beperken van de gezondheidsrisico’s en het ondersteunen van gebruikers. Ze bieden harm-reduction informatie die specifiek is afgestemd op de chemsex-community.

Welke drugs worden gebruikt bij chemsex?

Bij chemsex worden verschillende soorten drugs gebruikt, die door gebruikers ‘chems’ worden genoemd. Vaak gaat het om een specifieke combinatie van uppers (vasthouden van energie), downers (wegnemen van remmingen) en erectiebevorderende middelen (compenseren van lichamelijke bijwerkingen van de drugs). Hieronder wordt per categorie een opsomming gegeven van de drugs die gebruikt worden bij chemsex, met toelichting voor elke ‘chem’.

Uppers (stimulerende middelen)

Stimulerende middelen vormen vaak de basis van een sessie bij chemsex. Ze stellen gebruikers in staat stellen urenlang seks te hebben zonder vermoeidheid.

• Crystal meth: Ook bekend onder namen als Tina en methamfetamine. De drug verhoogt het libido extreem, zorgt voor een intense focus en onderdrukt zowel de behoefte aan slaap als aan eten. Om deze redenen is het zeer populair als chemsex drug, volgens onderzoeker Robert Garofalo in een studie naar het gebruik van methamfetamine in de groep MSM. Het risico op afhankelijkheid is echter groot. Lees hier meer over de gevaren van crystal meth.
• 3MMC / 4MMC (mefedron): Deze synthetische cathinonen, ook wel “miauw miauw” genoemd, zijn zeer populair in Nederland, volgens het Europees Drugsrapport 2025 door het drugsagentschap van de Europese Unie (EUDA). Ze geven een sterke euforische roes en stimuleren de zin in seks. Lees meer over 3MMC en 4MMC.
• Cocaïne: Wordt gebruikt voor een directe energieboost en een toename van het zelfvertrouwen. Coke heeft wel als nadeel dat het vaak een erectie in de weg staat, volgens een studie uit 2014 in vakblad The Lancet HIV. Ook is het een van de meest verslavende drugs, waarbij eenmalig gebruik al tolerantie veroorzaakt. Lees meer over cocaïne.
• MDMA/XTC: MDMA (de werkzame stof in XTC) geeft energie, maar wordt vooral gebruikt bij chemsex door de emotionele openheid die het mogelijk maakt. Remmingen vallen weg, waardoor intimiteit wordt versterkt. Ook zorgt de drug dat zintuigen versterkt worden, waaronder de gevoeligheid van de huid. Lees hier alles over de effecten en risico’s van MDMA.
• Speed (amfetamine): Speed is een krachtige stimulant en verhoogt het lichamelijke uithoudingsvermogen. Het wordt daarom vaak ingezet bij geplande lange sessies voor een langdurig oppeppend effect. Lees hier meer over speed.

Downers (dempende middelen)

Dempende middelen worden gebruikt om grenzen te verleggen. Ze helpen met het uitschakelen van lichamelijke en mentale remmingen.

• GHB: GHB (of de grondstof GBL) verlaagt seksuele remmingen en verhoogt het libido. Dit maakt het erg populair bij chemsex. Gebruikers onderschatten vaak echter de sterkte van de drug. Het verschil in dosering tussen de gewenste roes en een bewusteloze toestand door een overdosis is zeer klein. Lees meer over de risico’s van GHB.
• Ketamine: Ketamine vermindert de gevoeligheid voor pijn en heeft een ontspannend effect op de spieren. Het verdovende en dissociatieve middel wordt vooral gebruikt om anale seks comfortabeler. Lees hier meer over de positieve effecten en bijwerkingen van ketamine.

Erectiebevorderende middelen

Veel chemsex drugs hebben een vaatvernauwende werking en kunnen zo een erectie voorkomen. Vooral crystal meth, speed en XTC hebben deze reputatie. Erectiebevorderende middelen worden daarom vaak standaard toegevoegd aan de cocktail van drugs bij chemsex.

• Sildenafil (Viagra): Sildenafil, de werkzame stof in merkmedicijn Viagra, zorgt dat specifieke bloedvaten voor een erectie tijdelijk wijder worden. Een erectie kan zo sneller ontstaan en langer aanhouden. Het neutraliseert (grotendeels) de erectieproblemen die andere chemsex drugs kunnen veroorzaken. Lees meer over veilig gebruik van sildenafil.
• Kamagra: Kamagra zijn erectiepillen die ook sildenafil bevatten. Ze zijn populair in het chemsex circuit doordat ze relatief goedkoop en eenvoudig online kunnen worden besteld, ondanks mogelijke kwaliteitsproblemen.
• Poppers: Een vloeistof die direct uit een flesje wordt geïnhaleerd. Het zorgt voor een kortstondige rush, verwijdt de bloedvaten en ontspant de kringspier. Poppers worden zijn een van de meest gebruikte middelen bij chemsex. Lees meer over acute bijwerkingen van poppers.

Slammen (injecteren)

Binnen de chemsex-scene is er een specifiek fenomeen dat bekendstaat als slammen. De betekenis van slammen bij chemsex is het direct injecteren van drugs in de aderen. Meestal gebeurt dit bij crystal meth of mefedron (3MMC/4MMC). Deze gebruiksmethode zorgt voor een onmiddellijke en intense ‘rush’ die veel sterker is dan bij snuiven of roken, volgens het onderzoek “Slammen in Nederland” uit 2021, van kennisinstituut Mainline.

Slammen brengt grote extra risico’s met zich mee. Doordat het middel direct in de bloedbaan komt, is de verslavingsgevoeligheid hoger en is de kans op een overdosis groter. Ook de gebruiksmethode zelf is een extra gezondheidsgevaar. Het delen van naalden of spuiten vergroot het risico op de overdracht van ernstige infectieziekten zoals HIV en hepatitis C met tot wel 20 procent, volgens een studie uit 2017 in International Journal of Drug Policy.

Waarom doen mensen aan chemsex?

Mensen doen aan chemsex om uiteenlopende redenen, die variëren van het verkennen van seksualiteit tot het omgaan met onzekerheden. De directe drijfveer is vaak het versterken van seksueel plezier en intensiteit. De drugs maken seks intenser. Ze zorgen voor een extase en lichamelijke sensatie die nuchter moeilijker te bereiken is. Daarnaast spelen praktische voordelen een belangrijke rol. Bepaalde middelen geven de energie en het uithoudingsvermogen om urenlang door te gaan.

Een cruciaal aspect van chemsex is het verminderen van remmingen en schaamte. De middelen helpen gebruikers om onzekerheden over hun lichaam of prestaties los te laten. Dit stelt hen in staat om seksuele grenzen te verleggen en zich vrijer voelen in het contact. Voor een deel van de gebruikers fungeert chemsex echter niet alleen om remmingen en schaamte te verminderen, maar als een ontsnapping aan negatieve gevoelens. Dit kan diepe eenzaamheid, depressiviteit zijn of de last van geïnternaliseerde homofobie.

Volgens studies van de Open Universiteit en het Instituut voor Tropische Geneeskunde bestaat er een verband tussen chemsex en onderliggend psychisch lijden. Factoren zoals vroege traumatische ervaringen, emotionele ontregeling en hechtingsproblematiek komen vaker voor bij chemsexgebruikers dan bij de gemiddelde populatie. Hoewel chemsex niet per definitie problematisch is, zorgt de combinatie van krachtige middelen en kwetsbare motivaties ervoor dat een groeiende groep gebruikers in de problemen komt, volgens een feitenverslag over chemsex uit 2025 van het Trimbos-instituut.

Wat zijn de risico’s van chemsex?

De risico’s van chemsex zijn aanzienlijke problemen voor de lichamelijke en psychische gezondheid, en mogelijk ongewenste seksuele ervaringen door een verminderd vermogen tot consent. Hieronder worden de risico’s per categorie opgesomd en uitgebreid toegelicht.

Lichamelijke risico’s

Chemsex kan acuut levensbedreigend zijn of leiden tot langdurige gezondheidsschade. Hieronder worden lichamelijke risico’s van chemsex opgesomd en toegelicht.

• Overdosis: Vooral bij het gebruik van GHB en GBL is dit een reëel gevaar. Het verschil tussen de gewenste dosis en een dosis die leidt tot bewusteloosheid (comateus of ‘out gaan’) is namelijk zeer klein. Een te hoge dosis kan zo resulteren in ademhalingsstilstand.
• Soa’s en hiv: Drugs verminderen het beoordelingsvermogen en zorgen zo dat condooms vaker worden weggelaten, volgens een studie onder Colombiaanse jongeren in Archives of pediatrics & adolescent medicine. De kans op infecties zoals chlamydia, gonorroe, syfilis, hepatitis B en C, en de overdracht van hiv, is hierdoor veel groter.
• Uitputting en uitdroging: Omdat chemsex-sessies uren en soms dagenlang duren, worden basisbehoeften genegeerd. Gebruikers vergeten te eten, te slapen of water te drinken. Dit leidt tot ernstige uitputting, oververhitting en uitdroging.
• Lichamelijk letsel: De verdovende werking van sommige drugs onderdrukt pijnsignalen, zoals ketamine en GHB. Gebruikers kunnen zo langer doorgaan met (ruwe) seks en weefselschade verergeren, zoals een anuskloofje of andere verwondingen.
• Drugsinteracties: Het combineren van uppers, downers en erectiemiddelen (polydruggebruik) is levensgevaarlijk. Het vergroot onder meer het risico op hartritmestoornissen, toevallen en een plotselinge bloeddrukdaling, volgens gezondheidsonderzoeker Andrew Phillips van University College London.

Psychische risico’s

• Verslaving: Veel chemsex middelen hebben een zeer hoog verslavingspotentieel, volgens een studie uit 2015 in Sexually transmitted infections. Vooral crystal meth en GHB. Ook kan er een geestelijke afhankelijkheid ontstaan, waarbij gebruikers alleen nog seksueel kunnen functioneren met drugs op.
• Psychose: Een psychotische episode is een mogelijk risico bij verschillende drugs. Chemsex verhoogt de kans op een drugspsychose doordat er veel stimulerende middelen worden gebruikt en het doel is om langdurig wakker en actief te blijven.
• Depressie en angst: Stimulerende middelen zoals MDMA zorgen vaak voor een ‘dinsdag dip’. Tijdens deze comedown moet de voorraad neurotransmitters van onder meer dopamine en serotonine weer worden aangevuld, waardoor iemand zich een tijd ellendig voelt. Regelmatig gebruik van drugs met een impact op deze neurotransmitters kan leiden tot chronische angststoornissen en zware depressies, volgens een studie uit 2017 in vakblad JAMA psychiatry.
• Suïcidale gedachten: De combinatie van de comedown, schaamtegevoelens en de impact van verslaving kan leiden tot suïcidale gedachten. Een significant deel van de mensen die veel drugs gebruikt, heeft vaak ook last van andere psychische problemen. Dit heet een dubbele diagnose. Het drugsgebruik verergert dan onderliggende klachten.
• Eenzaamheid en isolatie: Het sociale leven van regelmatige gebruikers kan steeds beperkter worden door de focus op chemsex, wat leidt tot een sociaal isolement.

Risico’s rond consent en grenzen

Een specifiek gevaar binnen chemsex is het risico rondom wilsbekwaamheid en seksuele grenzen. De gebruikte middelen beïnvloeden het vermogen om helder na te denken en bewust toestemming (consent) te geven/te vragen. Hierdoor vervagen grenzen en kunnen gebruikers dingen doen die ze in nuchtere toestand nooit zouden willen. Grensoverschrijdend gedrag en traumatische, ongewenste seksuele ervaringen komen zo vaker voor bij chemsex. In situaties waar iemand door het gebruik van middelen niet meer in staat is om ‘nee’ te zeggen of fysiek weerloos is, spreekt men van “drug-facilitated sexual assault (DFSA).”

Wanneer wordt chemsex een probleem?

Chemsex wordt een probleem wanneer het gebruik niet meer onder controle is en negatieve gevolgen optreden in het dagelijks leven. Vaak is er sprake van een glijdende schaal waarbij recreatief gebruik langzaam overgaat in een verslaving. De scheidslijn tussen plezier en dwang vervaagt dan geleidelijk. Dit maakt herkenning en op tijd hulp zoeken lastig, zowel voor de persoon zelf als de omgeving. Schaamte en stigma rondom het drugsgebruik en de seksuele voorkeur spelen ook een rol in het uitstellen van hulp zoeken en het stoppen met chemsex.

Bij het zoeken van hulp maken zorgverleners vaak gebruik van de screeningsvragen van de European AIDS Clinical Society (EACS). Deze vragen richten zich specifiek op de invloed van drugsgebruik op het seksuele leven en het algemeen welzijn. In de lijst hieronder worden signalen opgesomd die erop wijzen dat chemsex zich ontwikkelt tot een verslaving of een ernstig probleem.

• Seksuele afhankelijkheid: Je kunt geen seks meer hebben of van intimiteit genieten zonder drugs. Nuchtere seks voelt saai of onmogelijk.
• Verlies van controle: Je gebruikt vaker of grotere hoeveelheden dan je je had voorgenomen. Afspraken met jezelf worden verbroken.
• Verwaarlozing: Werk, studies, vriendschappen en familiebanden lijden onder het gebruik of de hersteltijd na een sessie.
• Psychische klachten: Er ontstaan of verergeren klachten zoals depressie, angstaanvallen, paranoia of zelfs psychoses.
• Financiële problemen: Schulden of geldzorgen ontstaan door het drugsgebruik, of de kosten voor hotels en sekspartners.
• Escalatie van risico’s: Je neemt steeds grotere risico’s, zoals het gebruik van hogere doses, het combineren van gevaarlijke middelen, onveilige seks of de overstap naar slammen.

Behandeling en hulp bij chemsex

Er zijn verschillende vormen van hulp beschikbaar voor mensen die problemen ervaren door chemsex, van laagdrempelig advies tot intensieve behandeling. Deze hulp is vaak anoniem beschikbaar en met oog voor mogelijke gevoelens van schaamte. Hulpverleners binnen dit specialisme begrijpen de specifieke context van de homogemeenschap, datingapps en de aantrekkingskracht van de middelen. De chemsex hulp is erop gericht om in een veilige omgeving de controle terug te krijgen. Controle kan betekenen minderen met chemsex, veiliger gebruiken of volledig stoppen met chemsex.

Laagdrempelige hulp

Er zijn verschillende opties voor laagdrempelige professionele hulp bij chemsex in Nederland, zoals hieronder opgesomd.

• GGD chemsex spreekuren: In grote steden als Amsterdam en Rotterdam bieden de GGD’en speciale spreekuren aan. Hier werken vaak zogenaamde peer counselors (ervaringsdeskundigen) die de scene van binnenuit kennen.
• Chemsex.nl (Mainline): Het centrale kennisplatform in Nederland voor chemsex. Naast uitgebreide informatie biedt de website een zorgzoeker en contactmogelijkheden voor praatgroepen.
• MenAsWell: Een organisatie die gerichte hulp biedt aan mannen door therapeuten en ervaringsdeskundigen, met veel aandacht voor de onderliggende thema’s van chemsex.

Professionele behandeling

De reguliere verslavingszorg is de volgende stap wanneer laagdrempelige hulp niet voldoende is om de problemen met chemsex op te lossen. Bekende verslavingsinstellingen in Nederland zoals Jellinek, IrisZorg en Novadic-Kentron hebben specifieke zorgpaden ontwikkeld voor chemsex behandeling. Behandelen in het buitenland is ook een optie wanneer de nood hoog is, en niet gewacht kan worden op een plek op de wachtlijst. In de lijst hieronder worden vaak toegepaste behandelopties bij een chemsex behandeling opgesomd.

• Cognitieve gedragstherapie: Een vorm van gesprekstherapie die zeer effectief is in het herkennen en doorbreken van de patronen, ’triggers’ en gedachten die leiden tot gebruik. Lees hier meer over cognitieve gedragstherapie.
• Motiverende gespreksvoering: Een behandelmethode die gebruikers helpt die nog twijfelen over het zoeken van hulp en het veranderen van gedrag. In gesprekken met een therapeut leer je de motivatie tot verandering te vinden en te versterken. Lees meer over motiverende gespreksvoering.
• Groepstherapie: Groepstherapie draait om het delen van ervaringen met lotgenoten die tegen dezelfde problemen aanlopen. Dit helpt met het doorbreken van een isolement, werkt verhelderend en biedt steun. Lees meer over groepstherapie als behandelmethode.
• Zelfhulpgroepen: Zelfhulpgroepen zoals Narcotics Anonymous en Crystal Meth Anonymousbieden hulp op basis van 12-stappenprogramma’s. Zelfhulp kan erg waardevol zijn in het vasthouden van herstel.

Detox en klinische behandeling

Een detox en klinische opname kan noodzakelijk zijn bij ernstige lichamelijke afhankelijkheid, zoals bij een verslaving aan GHB. Er is dan kans op zware, levensbedreigende ontwenningsverschijnselen wanneer iemand plotseling zou stoppen met het gebruik. Ook bij complexe psychische problematiek is een klinische behandeling aanbevolen. Lees meer over de mogelijkheden van een klinische detox.

Zoek jij hulp bij het stoppen met chemsex? Bel nu anoniem naar 020 – 532 0030 en krijg advies van onze medewerkers over de meest geschikte behandelopties in jouw situatie.

Harm reduction tips

Wil je (nog) niet stoppen of kun je dit nog niet? Met de hieronder opgesomde harm reduction tips beperk je mogelijke schade aan je lichaam en hersenen.

• Gebruik niet alleen. Zorg dat er iemand bij is die nuchter is of weet wat te doen in nood.
• Houd je aan vooraf afgesproken doseringen en tijdstippen. De verleiding om bij te nemen is groot als de remmingen wegvallen.
• Houd bij wat je neemt. Sla in je telefoon op wat je neemt en hoe laat, om een overdosis door verwarring te voorkomen.
• Neem PrEP en laat je testen. PrEP helpt om hiv-infectie te voorkomen bij onbeschermde seks. Om de 3 maanden (of vaker) testen op SOA’s is belangrijk voor de seksuele gezondheid van jezelf en anderen.
• Gebruik condooms. Zeker bij wisselende partners.
• Deel nooit naalden of ander injectiemateriaal. De kans op hepatitis C en hiv is anders erg hoog.
• Plan voldoende rustdagen in na een sessie. Het lichaam en de hersenen moeten herstellen van de onnatuurlijke stimulansen van de drugs gebruikt tijdens de chemsex.

Veelgestelde vragen