Wat is junkiegedrag

Wat is junkiegedrag?

Er achterkomen dat een goede vriend(in) of iemand in je naaste omgeving een verslaving heeft, kan nogal overweldigend zijn.

De meeste mensen weten wel dat een junk drugs gebruikt en verslaafd is. Maar wanneer ben je precies een junk en welk gedrag kunnen we herkennen dat wijst op een verslaving? Wat is junkiegedrag en hoe kun je het beste omgaan met een junk?

Wat is een junk of junkie?

Als je de term 'junk' opzoekt in het woordenboek van Van Dale, vind je de volgende definitie: 'verslaafde aan harddrugs'.

Onterecht wordt er nog steeds vaak gedacht dat verslaafden een mentaliteitsprobleem hebben, dat ze ongedisciplineerd zijn en geen karakter hebben. Deze aannames zijn onjuist; een verslaving is een chronische hersenaandoening waar de persoon geen controle over heeft. Om te kunnen begrijpen wat er omgaat in het hoofd van een junk, moeten we allereerst van het idee af dat de persoon verslavende middelen gebruikt uit vrije wil.

Een verslaving heeft niet per definitie te maken met middelen als alcohol, medicijnen of drugs. Mensen kunnen aan alles wat het beloningssysteem in de hersenen activeert, verslaafd raken. Daarom bestaan er ook gedragsverslavingen, waarbij mensen verslaafd kunnen zijn aan eten, gokken, gamen, sporten en een hele hoop andere dingen.

Wat is junkiegedrag?

Wat is junkiegedrag en wat verstaan we daar nu precies onder? Een drugsverslaving herkennen is niet altijd even makkelijk; voor jezelf niet, maar ook voor jouw naasten niet.

Herken junkiegedrag aan de volgende kenmerken:

  • Veel tijd, geld en energie steken in het verslavende middel of de verslavende activiteit
  • Manipuleren (zelf en omgeving) om te kunnen blijven gebruiken
  • Liegen over het gebruik
  • Heftig of boos reageren wanneer aangesproken op gebruik
  • Verwaarlozen van verantwoordelijkheden, verplichtingen, hobby's en sociale activiteiten
  • Verwaarlozen van eigen gezondheid en zelfzorg
  • Het verliezen van motivatie en initiatief
  • Verminderd gevoel van eigenwaarde
  • Zichtbare sporen van drugsgebruik (vermagering, verwaarlozing, naald sporen)

De persoon heeft nauwelijks nog controle over de situatie en zijn of haar gedrag, en zal zichzelf en zijn of haar omgeving manipuleren om de verslaving in de hand te houden en te kunnen blijven gebruiken.

Wanneer ben je een junk?

Er is geen harde definitie van wat een junk is, behalve dat er sprake is van een verslaving aan drugs. Meestal zijn deze mensen verslaafd aan harddrugs, waaronder cocaïne, amfetamine (speed) en heroïne.

Het gebruik van dit soort middelen kan grote gevolgen hebben voor de gezondheid, zowel fysiek als geestelijk. Ook zal een verslaving leiden tot ernstige sociale- en relatieproblemen en zal de persoon steeds slechter gaan functioneren op het werk of op de studie.

Hoe moet ik omgaan met een junkie?

Omgaan met een verslaafde is erg moeilijk. Niet alleen de verslaafde zelf heeft een probleem, ook naasten en andere mensen in de directe omgeving komen in de knel. Het is belangrijk om de signalen van een verslaving te herkennen zodat je snel kunt ingrijpen.

Gesprek aangaan

Maak je je zorgen over iemand in je omgeving of herken je de kenmerken van een verslaving, dan is het belangrijk om dit met hem of haar te bespreken. Kies wel een rustig moment uit. De eerste stap naar beter worden en het vinden van de juiste behandeling is een gesprek aan te gaan. Het onderwerp aansnijden zal niet altijd een gemakkelijke taak zijn, maar is wel nodig.

Vertel de persoon welke veranderingen in het gedrag je ziet, dat je je zorgen maakt en waarom. Het is belangrijk om de nadelen te benoemen die jij ervaart door de verslaving. Ook moet je je eigen grenzen duidelijk blijven stellen. Doe je dat niet, dan zul je al snel meegetrokken worden in de neerwaartse spiraal en gaat ook jouw leven eraan onderdoor.

Bouw vertrouwen op

Toon begrip voor de situatie en vermijd schreeuwen en nutteloze discussies. Bouw het vertrouwen rustig op en laat weten dat hij of zij op jou kan rekenen en dat jij wil helpen om een beter leven op te bouwen.

Een eerste gesprek kan wat onwennig zijn en de verslaafde kan nog in de ontkenningsfase verkeren. Verslaafden zijn vaak geneigd om te liegen over hun situatie. Soms komt het juist voor dat de verslaafde erkent dat hij of zij in de problemen zit. Misschien heeft de persoon al eens geprobeerd om af te kicken, maar blijft hij of zij terugvallen in het negatieve gedrag. Bedenkt dat de persoon waarschijnlijk een gevoel van machteloosheid ervaart, weinig zelfvertrouwen heeft en last van schaamte.

Veranderen is moeilijk

Mensen in de naaste omgeving proberen vaak dingen te regelen voor de verslaafde, waaronder het afbetalen van schulden en afbellen van afspraken. Maar dit kan ervoor zorgen dat de persoon zelf niet in actie komt. Zo help je alleen maar de verslaving in stand houden en wordt de verslaafde niet met de nadelige consequenties van de verslaving geconfronteerd.

Veranderen is moeilijk en alleen de verslaafde zelf kan bepalen of hij of zij daadwerkelijk de stappen wil ondernemen om zijn of haar gedrag te veranderen en te stoppen met middelenmisbruik. Als de persoon weigert mee te werken, kan dat erg zwaar zijn voor naasten. In zulke gevallen moeten er dan soms moeilijke beslissingen gemaakt worden. Het is goed om als familielid of vriend(in) zelf ook over de situatie praten met iemand die je vertrouwt. Blijf goed voor jezelf zorgen.

Stel vragen

Weet waar je een junkie of een verslaving aan kunt herkennen en wacht niet met het ondernemen van actie. Omgaan met een verslaving is moeilijk, maar hoe sneller er hulp wordt gezocht, hoe sneller er een oplossing komt voor de problemen.

Heb jij het gevoel er alleen voor te staan? Vele klinieken geven je de mogelijkheid om vragen te stellen over alle soorten verslavingen. Er is een weg naar een leven zonder verslaving. Verslavingsklinieken staan jou graag te woord en bieden professionele hulp.