Diazepam

Diazepam: effectief bij angst en onrust, maar ook verslavend

Diazepam en Valium

Diazepam, in de volksmond beter bekend als Valium, is een medicijn dat al tientallen jaren gebruikt wordt voor het onderdrukken van angsten, paniekaanvallen, onrust en slaapproblemen. Het middel bouwt snel gewenning op. Dit betekent dat je lichaam in hoog tempo gewend raakt aan de stof en je last kunt krijgen van flinke ontwenningsverschijnselen na het stoppen van het gebruik.

Diazepam is daarnaast een symptoombestrijdend medicijn: het is erg effectief om klachten tijdelijk te onderdrukken, maar het geneest niet de achterliggende oorzaken. Het medicijn wordt daarom vaak voor een korte periode voorgeschreven, om zo een periode met verminderde klachten te kunnen gebruiken om de achterliggende problemen te behandelen met therapie of een ander type medicijn.

Bij het gebruiken van diazepam, is het erg belangrijk om altijd de aanwijzingen van je arts nauwkeurig en consequent op te volgen, omdat het risico op lichamelijke afhankelijkheid en verslaving erg groot is wanneer je diazepam langer dan voorgeschreven gebruikt.

De werking van diazepam

Wat is diazepam en hoe werkt het?

Diazepam is een medicijn wat valt in de medicijngroep ‘benzodiazepinen’, ook wel bekend als benzo’s, slaappillen of pammetjes (de meeste benzodiazepinen hebben merknamen die eindigen op -pam). Diazepam werkt kalmerend, rustgevend en ontspannend. Het middel is alleen verkrijgbaar met een doktersrecept; je arts moet het dus voorschrijven. De bekendste merknamen van diazepam zijn Valium, Diazemuls en Stesolid.

Diazepam heeft sterke effecten op een specifiek chemisch stofje in de hersenen: GABA. Deze neurotransmitter heeft een dempende werking op je brein: het remt de activiteit van hersengebieden die overactief zijn. GABA hoort van nature door je hersenen aangemaakt te worden, maar dit gebeurt niet bij iedereen in voldoende mate. Diazepam helpt om de hoeveelheid GABA in je hersenen aan te vullen, zodat de hyperactieve hersengebieden die verantwoordelijk zijn voor slapeloosheid en angstige en onrustige gevoelens, te ontspannen.

Verschillende soorten benzodiazepinen

Diazepam is één van de vele verschillende soorten benzodiazepinen die op de markt verkrijgbaar zijn. Naast diazepam zijn ook lorazepam, oxazepam en nitrazepam veelgebruikte soorten rustgevende medicatie. Alle typen benzodiazepinen werken op een vergelijkbare manier: ze verhogen het GABA gehalte in de hersenen. Het belangrijkste onderscheid tussen de verschillende typen, zit in de snelheid waarmee ze werken.

Het ene type benzo wordt sneller opgenomen door het lichaam dan andere typen. Ook de snelheid waarmee de werkzame stof wordt afgebroken verschilt. Er wordt onderscheid gemaakt tussen kort werkende, middellang werkende en lang werkende benzo’s.

Hoe lang werkt diazepam?

Kortwerkende benzo’s, zoals nitrazepam en temazepam, worden vooral als slaapmiddel gebruikt. Deze middelen werken na ongeveer 30 minuten na inname en het effect houdt zo’n 6 uur aan. Langwerkende benzo’s, waaronder diazepam, beginnen te werken na 60 minuten en hebben zo’n 8 tot 12 uur effect. Deze middelen worden vooral voorgeschreven bij problemen met doorslapen en bij angst en onrust.

De verslavende werking van diazepam

GABA is een neurotransmitter die, onder normale omstandigheden, automatisch door je hersenen in de juiste hoeveelheid aangemaakt wordt. Door langere tijd achter elkaar een benzodiazepine te gebruiken, raakt je lichaam gewend aan het signaal wat de stof geeft en zal je brein als gevolg hiervan steeds minder GABA aan gaan maken. Je hebt dus een steeds hogere dosis diazepam nodig om hetzelfde effect te bereiken.

Op het moment dat je, na een langere periode van medicijngebruik, stopt met het gebruik van diazepam, ontvangen je hersenen geen signaal meer dat de productie van GABA omhoog moet. Het GABA gehalte zakt tot onder het normale, natuurlijke niveau. De onrust, angst en slaapproblemen kunnen hierdoor net zo heftig, of soms zelfs heftiger, terugkomen. Het is dus van groot belang om de voorschriften van je arts nauwkeurig te volgen.

Natuurlijk, wanneer je last hebt van mentale onrust, voelt het als een ware bevrijding wanneer je door middel van een pilletje je rust en kalmte terugvindt. De verleiding om het middel te blijven gebruiken, ook als de voorgeschreven periode eigenlijk al voorbij is, is heel begrijpelijk en menselijk, maar ook zeker een gevaarlijke voorbode.

Voel je dat je aan deze verleiding geen weerstand kunt bieden, of gebruik je al langere tijd onafgebroken diazepam? Neem dan altijd contact op met je arts. Samen kan er gezocht worden naar een alternatieve behandeling of medicijn. Onthoud altijd dat, hoe langer je doorgaat met het gebruik van een medicijn als diazepam, hoe meer last van ontwenningsverschijnselen je krijgt wanneer je het gebruik gaat afbouwen.


Combineer diazepam nooit met alcohol! Beide stoffen hebben een verdovend en kalmerend effect en versterken elkaar behoorlijk. Grote hoeveelheden alcohol in combinatie met diazepam kan een blackout veroorzaken, wat kan verergeren tot bewusteloosheid en zelfs een hartstilstand.

Hoe lang kan ik diazepam gebruiken zonder risico’s?

Het gebruik van medicijnen zoals diazepam, is nooit volledig zonder risico’s: door het gebruik ontstaat hoe dan ook lichamelijke gewenning, wat de kans op geestelijke afhankelijkheid aanzienlijk vergroot. Je verslavingsgevoeligheid, je mentale toestand en de lengte van de periode van het medicijngebruik, zijn de belangrijkste factoren die bepalen hoe snel je afhankelijkheid opbouwt. Wanneer je de voorschriften van je arts nauwkeurig volgt, beperk je het risico op verslaving en minimaliseer je de ontwenningsverschijnselen.

Diazepam is een middel wat bedoeld is om slechts voor een korte periode te gebruiken. Bij de behandeling van slaapproblemen wordt aangeraden om het medicijn na 2 weken af te bouwen en er na 4 weken helemaal mee te stoppen. In sommige gevallen kan diazepam tot een periode van maximaal 2 maanden voorgeschreven worden, voornamelijk bij de behandeling van angststoornissen, paniekaanvallen en spanning.

Let extra op als je een verleden hebt met verslaving(en). De ene persoon is gevoeliger voor het ontwikkelen van verslavingen dan de andere. Maak je je zorgen of diazepam het juiste middel voor je is? Heb je in het verleden een verslaving gehad? Bespreek dit altijd met de arts die het medicijn voorschrijft: er kunnen alternatieve behandelmethoden, met een minder groot risico voor jouw specifieke situatie zijn.

In het BNN-programma Drugslab proberen de presentatoren diazepam uit om te zien welk effect het heeft op hun lichaam.

Wanneer je diazepam gebruikt en opeens stopt, kun je last krijgen van ontwenningsverschijnselen die zo’n 1 á 2 weken aanhouden:

  • Slapeloosheid
  • Angst
  • Prikkelbaarheid
  • Onrust
  • Gejaagd gevoel
  • Spierkrampen en stijve spieren
  • Hartkloppingen
  • Zweten
  • Diarree en buikpijn
  • Trillen
  • Overgevoeligheid voor licht, geluid en aanraking

Abrupt stoppen met diazepam kan dus dezelfde klachten oproepen als de klachten waar je het medicijn in eerste instantie tegen gebruikte.

Afbouwen van diazepamgebruik

Het is bij zowel kort als langdurig gebruik verstandig om een afbouwschema te volgen en niet van het ene op het andere moment te stoppen met het gebruik. Doe je dit wel, dan is de overgang voor je hersenen te groot, met als gevolg een verstoorde balans van de chemische stofjes in je brein, wat weer resulteert in heftige ontwenningsverschijnselen en een grote kans op het terugkeren van je klachten. Een regulier afbouwschema neemt zo’n 4 tot 6 weken de tijd om het gebruik van een benzodiazepine als diazepam helemaal te beëindigen.

Bespreek bij de start van een diazepam behandeling met je arts hoe het verloop van de doseringen eruit komt te zien. Uiteraard laat het leven zich niet plannen, maar probeer toch zoveel mogelijk rekening te houden met stressvolle periodes en plan een behandeling, waar mogelijk, in een rustige periode, zodat je na afloop, op eigen kracht je herstel voort kunt zetten.

Door het gebruik van diazepam kun je last krijgen van de volgende bijwerkingen. Heb je erg veel last van één of meerdere bijwerkingen? Bespreek dit met je arts. Mogelijk zijn er andere medicijnen die beter bij je passen.

  • Vermoeidheid en sufheid
  • Slappe spieren en duizeligheid
  • Verwardheid
  • Afgevlakte emoties
  • Geestelijke afwezigheid
  • Verminderde coördinatie
  • Duizeligheid
  • Hoofdpijn
  • Concentratieproblemen
  • Slaperigheid overdag
  • Maag-darm problemen
  • Verminder korte termijn geheugen
  • Problemen met spraak
  • Huiduitslag

Conclusie: wel of niet diazepam gebruiken?

Diazepam is een veelvuldig getest en veilig bevonden medicijn wat in de meeste gevallen zeer effectief werkt tegen slapeloosheid, angststoornissen) en gevoelens van overweldigende onrust. Het gebruik van het middel is echter alleen bedoeld voor een korte periode en alleen dan relatief veilig te gebruiken. Een diazepam behandeling zorgt voor een periode van ontspanning, rust en kalmte en biedt hiermee de mogelijkheid om de onderliggende oorzaken van klachten effectiever aan te pakken.

Het gebruik van diazepam kan in sommige specifieke situaties gepaard gaan met zwaarwegende risico’s. Personen met een hoge verslavingsgevoeligheid hebben altijd een verhoogd risico op afhankelijkheid.

Net als bij elk ander medicijn, moeten de voor- en nadelen van diazepam voor jouw specifieke situatie zorgvuldig overwogen worden door de behandelend arts en jijzelf. Vraag in ieder geval naar de beschikbare alternatieven, zodat je weloverwogen, op basis van de juiste feiten en verwachtingen, kunt besluiten of diazepam voor jou geschikt is.

Home

Help jezelf of iemand anders!

Denk je dat je hulp nodig hebt? Neem contact op met je huisarts.

Nog geen reacties

      Doe mee met de discussie en plaats een reactie