Spacecake: Effecten, risico's en veilig gebruik

Spacecake is een baksel waarin hasj of wiet zit en zorgt voor meer langdurige en intense effecten dan het roken van cannabis. Onervaren of nieuwsgierige gebruikers zien spacecake als een laagdrempelige manier om cannabis te gebruiken en high of stoned te worden. De effecten van spacecake zijn echter meer onvoorspelbaar, intenser en langduriger dan een jointje, waardoor het risico op een bad trip en andere gevaren juist groter is. Spacecake is desondanks legaal verkrijgbaar in Nederlandse coffeeshops (zolang het met rauwe cannabis is gemaakt). In dit uitgebreide artikel bespreken we de effecten en risico’s van spacecake, geven we 5 praktische tips wat te doen tijdens een bad trip en leggen we uit waarom spacecake verslavend is.

Wat is spacecake?

Spacecake is een term voor gebakken producten waarin wiet of hasj verwerkt zit. Naast cake kunnen dit ook koekjes of brownies zijn. In een spacecake mix worden hasj en wiet opgelost. Vaak wordt dit vooraf in de boter gesmolten om de hasj en wiet gelijkmatig te verdelen. Bij een voorbereide spacecake mix van bijvoorbeeld een coffeeshop is het echter soms de vraag hoe de hoeveelheid cannabis over de cake verdeeld is.

De werkzame stoffen in cannabis, vooral het psychoactieve THC, worden door het eten van spacecake opgenomen via de spijsvertering. Effecten beginnen hierdoor later en houden langer aan, volgens een klinische studie uit 2017 in Journal of Analytical Toxicology. Door de inname methode zijn gebakken edibles met THC een populaire vorm om cannabis te consumeren. Spacecake heeft enerzijds een reputatie van laagdrempeligheid, omdat het niet nodig is om wiet te roken of op een andere (onprettige), directe manier in te nemen. Anderzijds zoeken sommige gebruikers bewust spacecake op vanwege de meer intense en onvoorspelbare effecten die het kan veroorzaken.

Wat zijn de effecten van spacecake?

De effecten van spacecake zijn een combinatie van lichamelijke en psychische verschijnselen. Hieronder worden de effecten van spacecake in een lijst weergegeven.

Lichamelijke effecten

• Slaperigheid en vermoeidheid (na de high): Spacecake heeft een kalmerend en slaapopwekkend effect, vooral merkbaar na de piek van de psychoactieve werking. Volgens een studie uit 2021 in het gespecialiseerde blad Cannabinoids and Sleep wordt dit met name veroorzaakt door de interactie tussen THC met CB1-receptoren in de hersenen die de slaapregulatie beïnvloeden.
• Verhoogde hartslag en bloeddruk: De werkzame stoffen in spacecake zorgen voor een tijdelijke verhoging van de hartslag en bloeddruk, met name direct na inname. Ze activeren namelijk het sympathische zenuwstelsel, volgens de Duitse cardioloog en onderzoeker Sandor Batkai in Cannabinoids.
• Eetlust en misselijkheid: Spacecake zorgt voor een toegenomen of verminderde eetlust. Ook kan misselijkheid ontstaan na inname, vooral bij een te hoge dosis, volgens een studie uit 2011 in British Journal of Pharmacology.
• Droge mond: Veel gebruikers van spacecake krijgen last van een droge mond. Volgens onderzoekers van het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA) in International Journal of Dental Hygiene komt dit vanwege een verminderde speekselproductie door CB-receptoren in de speekselklieren.
• Rode ogen: Spacecake zorgt voor kenmerkende rode ogen na het gebruik, net zoals andere vormen van cannabis. Dit wordt veroorzaakt doordat THC de bloeddruk in de ogen verlaagt en tegelijkertijd de bloedvaten verwijdt, volgens een studie uit 2004 in British Journal of Ophthalmology.
• Wazig zicht: Spacecake beïnvloedt het gezichtsvermogen. Het wazig zicht-effect heeft te maken met veranderingen in de vloeistofdruk in het oog (intraoculaire druk), volgens onderzoeker Stephen Yazulla in Progress in Retinal and Eye Research.

Psychische effecten

• Minder angst en stress: Vooral in lage doseringen hebben cannabinoïden THC en CBD angstremmende effecten, volgens een belangrijke studie uit 2015 in Neurotherapeutics. Dit komt door de werking van deze stoffen op CB1-receptoren en de neurotransmitter serotonine.
• Angst en paniek: Ondanks de angstremmende effecten van cannabis en THC, kunnen hoge doseringen juist zorgen voor angst en paniek. De amygdala wordt dan overgeactiveerd, volgens een klinische studie uit 2009 in Human Psychopharmacology: Clinical and Experimental.
• Euforie en geluk: THC activeert het dopaminesysteem in de hersenen en zorgt zo voor gevoelens van intens geluk, volgens een studie door hersenprofessor Bart van Berckel van het AMC in Neuropsychopharmacology.
• Waarneming van tijd en ruimte: Spacecake beïnvloedt enkele hersengebieden (prefrontale cortex en cerebellum) die zorgen voor een verstoorde perceptie van tijd en ruimte. Tijd lijkt voor gebruikers vaak trager te verlopen, volgens klinisch onderzoek uit 2012 in Current Pharmaceutical Design.
• Waarneming van kleuren, geuren en smaken: Zintuigelijke waarnemingen zijn intenser doordat CB1-receptoren worden geactiveerd in hersengebieden die de zintuigen verwerken, zoals de amygdala, volgens cannabis-expert en onderzoeker Ethan Russo in British Journal of Pharmacology.
• Verminderde coördinatie en concentratie: Na het gebruik van spacecake neemt de motorische coördinatie tijdelijk af. Ook ontstaan vaak concentratieproblemen, vooral in hoge doseringen, volgens een studie uit 2009 in Journal of Psychopharmacology.
• Stemmingswisselingen: De effecten van cannabis op het dopamine- en serotoninesysteem kunnen zorgen voor schommelingen in de niveaus van deze neurotransmitters. Vooral in hoge doseringen en bij gevoelige individuen leidt spacecake zo tot intense emotionele veranderingen, volgens Yale-onderzoeker Deepak D’Souza in Neuropsychopharmacology.
• Hallucinaties: Overstimulering van CB1-receptoren in sommige hersengebieden kan zorgen voor lichte hallucinaties. Deze zijn wel zeldzaam bij gebruik van spacecake, volgens Braziliaanse onderzoekers in een studie uit 2012 in Current Pharmaceutical Design.

Wat zijn de risico’s van spacecake?

Er zijn 5 belangrijke risico’s van spacecake: overdosering, de langere duur van effecten, de hogere intensiteit van effecten, verergering van psychische klachten en lichamelijke risico’s.

De 5 risico’s van spacecake worden hieronder uitgelegd.

• Overdosering: Spacecake is erg moeilijk te doseren, zowel door de manier waarop een spacecake mix wordt gemaakt (bijvoorbeeld een slechte verdeling van de cannabis in de cake door niet volledig gesmolten boter) als door de vertraagde werking (gevaar dat iemand nog een keer pakt omdat effecten uitblijven). Volgens onderzoekers van John Hopkins University in JAMA komt overdosering bij edibles hierdoor vaak voor.
• Langere duur van effecten: De effecten van spacecake houden veel langer aan dan bij het roken van hasj of wiet (6 tot 12 uur lang) doordat THC in de lever nog wordt omgezet, volgens onderzoek uit 2003 in Clinical Pharmacokinetics. Gebruikers hebben zo minder eigen controle op de duur van hun high en kunnen last krijgen van onvoorspelbare effecten.
• Hogere intensiteit van effecten: Bij het eten van spacecake zet de lever THC om tot 11-hydroxy-THC. Dit is een veel krachtigere stof in het lichaam en zorgt zo voor meer intense psychische en lichamelijke effecten, volgens scheikundige Marilyn Huestis van het National Institute on Drug Abuse (NIDA). Vooral onervaren gebruikers kunnen hierdoor verrast worden.
• Verergering van psychische klachten: Vooral in hoge doseringen zal spacecake bestaande psychische klachten verergeren zoals angst, paranoia en psychotische symptomen, volgens een studie uit 2004 in Neuropsychopharmacology.
• Lichamelijke risico’s: De lichamelijke effecten van spacecake en THC, zoals een verhoogde hartslag, bloeddrukschommelingen en duizeligheid, kunnen gevaarlijk zijn bij bestaande aandoeningen (hartklachten) en de kans op ongelukken en andere blijvende schadelijke gevolgen verhogen, volgens gezondheidsonderzoeker Pal Pacher in Pharmacological Reviews.

Tips bij een bad trip door spacecake

Wanneer gebruikers zich niet fijn voelen of gevoelig zijn voor angst en heftige emoties, is de kans op een bad trip door spacecake aanzienlijk. Het eten van cannabis heeft namelijk een grotere kans op bijwerkingen zoals angst, paranoia en verwardheid, volgens een studie uitgevoerd aan de Johns Hopkins University School of Medicine en gepubliceerd in Biological Psychiatry. Een bad trip kenmerkt zich door negatieve gedachten die zich continu herhalen. Iemand kan het gevoel hebben gek te worden, bang zijn dat die zich nooit meer normaal gaat voelen of zich gedesoriënteerd en verward voelen.

5 tips bij een bad trip door spacecake zijn:

1. Eet of drink iets zoets. Volgens gebruikers kan suiker helpen met het verzachten van fysiologische effecten van een bad trip zoals duizeligheid en zwakte. Volgens wetenschappers, zoals een studie uit 2018 in British Journal of Pharmacology, kan glucose ook de cognitieve functie ondersteunen, waardoor angst indirect vermindert.
2. Focus op de ademhaling. Ademhalingstechnieken zijn een bewezen methode om angst en paniek te verminderen, volgens psychiater-onderzoeker David Baldwin in Mind & Brain.
3. Zoek afkoeling. Fysieke afkoeling kan helpen bij symptomen zoals oververhitting en misselijkheid. Ook kan een koude doek op het voorhoofd of in de nek comfortabel aanvoelen en zo paniek verminderen.
4. Vind een veilige, rustige plek. Overstimulatie zoals lawaai en fel licht kan angst verergeren. Een comfortabele, rustige plek verkleint zo de kans op de negatieve ervaringen.
5. Beweeg rustig. Door lichte beweging zoals een korte wandeling vermindert lichamelijke spanning, volgens een studie uit 2018 in Journal of Psychedelic Studies. Ook kan een wandeling in een veilige omgeving helpen om de geest te kalmeren tijdens een bad trip.

Is er een verslavingsrisico bij spacecake?

Ja, er is een verslavingsrisico bij spacecake, net zoals bij alle andere vormen van cannabisgebruik. De psychoactieve stof in spacecake THC zorgt namelijk voor tolerantie in het lichaam. Je hebt zo steeds meer nodig om dezelfde effecten te ervaren. Ook activeert cannabis het beloningssysteem in de hersenen. Dit kan leiden tot een geestelijke afhankelijkheid aan de fijne effecten van spacecake.

Het risico op verslaving is bij het eten van spacecake en andere edibles groter dan bij het roken van cannabis. De meer intense en langdurige highs kunnen namelijk de associatie met plezier en ontspanning (de beloningsrespons) versterken, volgens verslavingsonderzoeker Corinde Wiers van de University of Pennsylvania. Ook wordt problematisch gebruik minder snel opgemerkt omdat spacecake eten minder opvalt.

Veelgestelde vragen