Wat is Ritalin? werking, bijwerkingen en het risico op verslaving

Ritalin is een populair ADHD-medicijn dat wordt voorgeschreven bij ADHD en narcolepise. Vanwege de risico’s voor gebruikers staat het op lijst I van de Opiumwet. Het middel helpt mensen met ADHD en narcolepsie om hun symptomen te bedwingen en klachten te verlichten. Ritalin wordt ook misbruikt als recreatieve drug om studieprestaties te verbeteren of langer te kunnen feesten. Volgens cijfers van de Nationale Drug Monitor gebruiken ruim 80.000 Nederlanders Ritalin zonder recept. Veel van deze gebruikers hebben onvoldoende kennis over de risico’s van het gebruik van Ritalin zonder medische aanleiding of toezicht.

Op deze pagina wordt uitgelegd hoe Ritalin werkt en wat de gevaren zijn van het gebruik, zowel voor recreatieve gebruikers als voor ‘normale’ gebruikers. Overigens: Ritalin is de Nederlandse merknaam, Rilatine de Belgische. Beide bevatten dezelfde werkzame stof methylfenidaat.

Wat is Ritalin?

Ritalin is de merknaam voor een medicijn met de werkzame stof methylfenidaat. Methylfenidaat is een stimulerend middel dat de opname van dopamine en noradrenaline in de hersenen remt. Naast Ritalin en Rilatine zit de stof ook in Concerta, Medikinet en Equasym. Methylfenidaat lijkt scheikundig erg op amfetaminen, zoals de harddrug speed. In 2025 hadden 273.664 Nederlanders een doktersrecept voor Ritalin en andere medicatie met de werkzame stof methylfenidaat, volgens cijfers van het Zorginstituut Nederland.

Ritalin wordt vooral voorgeschreven bij de behandeling van aandachtsstoornissen, met name ADHD. Het helpt om de aandacht en concentratie te verbeteren en vermindert hyperactieve of impulsieve gedragingen. Ook kan het worden ingezet bij narcolepsie. Ritalin onderdrukt dan de vrijwel onbedwingbare slaapaanvallen en helpt iemand wakker te blijven. Ritalin wordt daarnaast als recreatieve drug gebruikt, vooral vanwege de stimulerende effecten die het middel kan hebben voor gebruikers.

Het medicijn kan vervelende en ongewenste bijwerkingen veroorzaken, voornamelijk bij volwassenen. Het gebruik van Ritalin is echter ook voor jongere gebruikers risicovol. Zo kan regelmatige inname leiden tot een lichamelijke afhankelijkheid. Ook wordt de werkzame stof methylfenidaat gelinkt aan het verslechteren van de psychische gezondheid, volgens onder meer een studie uit 2010 in Clinical Neuropharmacology. Mensen die Ritalin recreatief (en zonder toezicht) gebruiken, lopen vaak meer risico omdat medisch toezicht ontbreekt.

Wat is het verschil tussen Ritalin, Rilatine en Concerta?

De verschillen tussen Ritalin, Rilatine en Concerta zijn de toedieningsvorm, de werkingsduur en regionale beschikbaarheid. De verschillende merknamen delen wel precies dezelfde werkzame stof methylfenidaat. Ritalin en Ritaline zijn hetzelfde medicijn maar met een iets andere spelling afhankelijk van het land waarin ze verkocht worden.

De tabel hieronder toont de verschillen tussen Ritalin, Rilatine en Concerta.

*Let op: In België bestaat naast de standaard kortwerkende Rilatine ook Rilatine MR (Modified Release), een variant met verlengde afgifte.

DIRECT IEMAND AAN DE LIJN?

Bel voor advies

020 - 532 0030
Ma-Vrij van 07:00 - 22:00

Hoe werkt Ritalin?

Ritalin werkt door de concentratie van de neurotransmitters dopamine en noradrenaline, twee belangrijke stoffen in de hersenen, toe te laten nemen. Dankzij de werkzame stof in Ritalin, methylfenidaat, blijven deze neurotransmitters langer aanwezig en langer actief, volgens A. Arnsten et al. in Biological Psychiatry. Dit helpt mensen met ADHD en narcolepsie, die vaak een tekort aan dopamine en noradrenaline hebben door anders lopende neurologische processen.

Hoe snel werkt Ritalin en hoelang houdt het aan?

Ritalin werkt binnen een half uur tot een uur in en houdt gemiddeld 3 tot 4 uur lang aan, volgens een studie uit 2003 in Archives of general psychiatry. De werking van Ritalin verloopt via een snelle piek en een even snelle afname in het bloed. Omdat Ritalin een kortwerkende variant van methylfenidaat is, merkt de gebruiker het effect al vrij snel na inname, maar is de werkingsduur beperkt.

Na inname via de maag wordt de werkzame stof snel in de bloedbaan opgenomen. De eerste effecten worden meestal na een half uur tot een uur merkbaar, zoals een verhoogde alertheid en betere focus. Ongeveer 1 tot 2 uur na inname bereikt de concentratie methylfenidaat in het bloed zijn maximale hoogtepunt en zijn de effecten het sterkst voelbaar. Na het bereiken van de piek breekt de lever de stof snel af. Gemiddeld is het effect na 3 tot 4 uur grotendeels uitgewerkt. Lichte resteffecten kunnen bij sommige personen wel nog tot 6 uur aanhouden, volgens een studie uit 2001 in Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry.

Omdat één pil maar een paar uur werkt, schrijven artsen bij Ritalin vrijwel altijd een schema voor met meerdere doseringen per dag. Dit zorgt dat de spiegel stabiel blijft tijdens de werk- of schooldag. Bij gemiddeld Ritalin gebruik gaat het om 2 tot 4 pillen per dag. 6 pillen per dag is het maximum, volgens de medische richtlijnen van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen.

Terugval na stoppen met Ritalin gebruik

Bij het stoppen met Ritalin gebruik daalt de concentratie methylfenidaat in het bloed plotseling snel en ontstaat een ontwenningsreactie. Dit wordt de rebound of terugslag wordt genoemd. Het uitwerken van het middel zorgt dat symptomen van onrust, chaotisch denken, prikkelbaarheid en angst sterker terugkeren.

Gebruikers grijpen vaak snel naar een nieuwe pil om deze onaangename rebound te vermijden of uit te stellen. Dit patroon van bijdoseren om de dip voor te blijven (ook wel redosing genoemd) verhoogt de tolerantie van het lichaam flink. Het vormt de belangrijkste psychologische en lichamelijke valkuil voor het ontwikkelen van een Ritalin-verslaving, volgens de invloedrijke ADHD-onderzoeker James Swanson in het vakblad Behavioural brain research.

Wat zijn de bijwerkingen van Ritalin?

De bijwerkingen van Ritalin zijn divers en kunnen soms erg gevaarlijk zijn. Ze variëren van lichamelijke en psychische klachten tot het versterken van bepaald schadelijk gedrag. Zo blijkt uit een Nederlands onderzoek in 2013 dat het gebruik van Ritalin een afhankelijkheid aan nicotine kan verergeren, waardoor Ritalin-gebruikers meer roken.

Veel bijwerkingen treden op tijdens de eerste weken van het gebruik of bij het verhogen van de dosering. Naarmate het lichaam aan het middel gewent raakt, nemen lichte klachten vaak af. Bij aanhoudende of ernstige symptomen is altijd overleg met een arts noodzakelijk. In de lijst hieronder worden 10 belangrijke bijwerkingen van Ritalina besproken en toegelicht.

• Hoofdpijn: Zo’n 27 procent van de Ritalin gebruikers krijgt bij de start van de behandeling of vlak na het uitwerken van een dosering last van hoofdpijn, volgens een Deense studie uit 2015 in Cochrane Database of Systematic Reviews. De hoofdpijn ontstaat door veranderingen in de bloedvaten en spanning in het hoofd en zakt meestal na enkele dagen tot weken af.
• Slapeloosheid en slaapproblemen: Meer dan 1 op de 7 gebruikers krijgt hier last van, volgens een studie uit 1999 in Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, vooral wanneer de laatste dosering te laat in de middag of avond wordt ingenomen. De stimulerende werking houdt de hersenen actief, wat de normale slaapcyclus verstoort en leidt tot moeilijk inslapen.
• Nervositeit en rusteloosheid: Ongeveer 11 tot 12 procent van de Ritalin gebruikers ervaart een gejaagd gevoel, agitatie of lichamelijke onrust, volgens Harvard Universiteit-onderzoeker Timothy Wilens in Annual review of medicine. Het kan lijken op het gevoel wanneer teveel koffie is gedronken. Heel soms uit dit zich zelfs in agressief gedrag. Deze bijwerking komt vooral voor in de eerste fase van het gebruik of bij een te hoge dosering.
• Verminderde eetlust en gewichtsverlies: 26 procent van de gebruikers krijgt te maken met verminderde eetlust en gewichtsverlies, volgens een studie uit 2001 in Canadian Medical Association Journal. Methylfenidaat onderdrukt het hongergevoel in de hersenen. De verminderde eetlust is direct merkbaar tijdens de actieve werkingsduur van de pil en kan op termijn zorgen voor ongewenst gewichtsverlies.
• Droge mond: 1 op de 10 gebruikers rapporteert een droge mond, volgens een vergelijkende studie uit 2006 in Clinical therapeutics. Deze bijwerking ontstaat doordat de speekselproductie wordt geremd. Neem contact op met de behandelaar of tandarts als dit langdurig aanhoudt, om gebitsproblemen en tandbederf te voorkomen.
• Hartkloppingen en verhoogde bloeddruk: 3 tot 5 procent van Ritalin gebruikers ontwikkelt hartkloppingen, een versnelde hartslag en een verhoogde bloeddruk, volgens Amerikaanse onderzoekers in een studie uit 2006 in Pediatric Nephrology. Het middel stimuleert namelijk de hartslag en bloeddruk. De klachten ontstaan vooral bij lichamelijke inspanning of stress.
• Buikpijn en maag-darmklachten: 8 procent van de gebruikers krijgt last van misselijkheid, maagkrampen of een opgeblazen gevoel, volgens een studie uit 2002 in Clinical psychology review. Deze klachten ontstaan doordat de pil op de maagwand inwerkt.
• Stemmingswisselingen en prikkelbaarheid: Ongeveer 1 op de 20 gebruikers ervaart emotionele schommelingen, zoals plotselinge irritatie, somberheid of angst, volgens neuropsycholoog en ADHD-specialist Russell Barkley in Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry. Deze gevoelens komen vooral voor tijdens de zogenaamde ‘rebound’, wanneer de pil na 3 tot 4 uur begint uit te werken.
• Vermoeidheid en uitputting: Ritalin is een stimulerend middel, maar leidt tot vermoeidheid zodra de stof is uitgewerkt of bij langdurig chronisch gebruik. Het lichaam reageert dan op het wegvallen van de kunstmatige energieboost.
• Versterking van cravings en afhankelijkheid: Minder dan 1% van Ritalin gebruikers die het medicijn innemen volgens hun recept krijgt te maken met cravings en afhankelijkheid, volgens een overzichtsstudie uit 2003 in Pediatrics. Bij niet-medisch gebruik of als het medicijn vaker wordt ingenomen dan voorgeschreven, loopt dit op tot boven de 30% van de gebruikers, volgens een studie uit 2001 in Pharmacology Biochemistry and Behavior.

Wat zijn lange termijn bijwerkingen van Ritalin?

Lange termijn bijwerkingen van Ritalin omvatten zowel lichamelijke als psychische effecten. Langdurig gebruik van Ritalin legt continue druk op het lichaam en verandert de manier waarop de hersenen dopamine verwerken. Omdat het middel het hart- en vaatstelsel stimuleert, kan jarenlang gebruik leiden tot een chronisch verhoogde bloeddruk en een verhoogde belasting van de hartspier. Ritalin vergroot zo op de lange termijn het risico op hartritmestoornissen en vaatschade, volgens Cleveland Clinic-onderzoeker Steven Nissen in New England Journal of Medicine.

De gevolgen van chronisch gebruik verschillen per leeftijdsgroep. Bij volwassenen zit het grootste risico in slijtage van het hart-en-vaatstelsel (hypertensie en hartbelasting) en het ontstaan van tolerantie, volgens een studie uit 2013 in European Neuropsychopharmacology. Het volwassen brein maakt minder dopamine-receptoren aan, waardoor er steeds meer nodig is voor hetzelfde effect. Bij het stoppen ervaren volwassenen vaak een grote mentale dip.

Jonge gebruikers van Ritalin ervaren ook problemen met de lichamelijke ontwikkeling. Zo kan chronisch gebruik van Ritalin bij kinderen leiden tot een lichte afremming van de groei en het gewicht, volgens een belangrijke studie uit 2013 in Journal of Child Psychology and Psychiatry. Dit komt door aanhoudende verminderde eetlust.

Zowel bij volwassenen als kinderen kan na verloop van tijd een psychische afhankelijkheid ontstaan, volgens een studie uit 2003 in American Journal of Psychiatry. De gebruiker heeft dan het gevoel niet meer te kunnen functioneren zonder het middel. Ook kan het bestaande psychische klachten op de lange termijn verergeren, zoals het opwekken van een psychose of het stimuleren van een manische episode bij mensen met een bipolaire stoornis.

Overdosering Ritalin

Een overdosis Ritalin ontstaat wanneer er in korte tijd meer methylfenidaat wordt ingenomen dan het lichaam kan verwerken. Dit komt vooral voor bij recreatief misbruik, het combineren van Ritalin met andere stimulerende middelen of alcohol, of wanneer tabletten worden vermalen en gesnoven, volgens Amerikaanse onderzoekers in een studie uit 2013 in CNS drugs. Een overdosering Ritalin kan levensbedreigend zijn, omdat het middel het centrale zenuwstelsel en het hart sterk stimuleert

Mogelijke symptomen bij een overdosering zijn:

• Ernstige rusteloosheid of hyperactiviteit
• Snelle hartslag en een verhoogde bloeddruk
• Verhoogde lichaamstemperatuur
• Verwardheid of hallucinaties
• Pijn op de borst
• Ademhalingsproblemen

Vermoed je een overdosis Ritalin bij jezelf of bij iemand anders? Bel direct 112. Blijf bij het slachtoffer en probeer deze rustig te houden. Leg iemand bij een verminderd bewustzijn in de stabiele zijligging om verstikking door overgeven te voorkomen. Wacht niet af of het vanzelf overgaat, want een overdosering vereist acuut medisch toezicht in het ziekenhuis. Lees ook onze uitgebreide pagina over een overdosis drugs voor informatie over de noodprocedures bij een te hoge dosering middelen en hoe je een acute situatie herkent.

Is Ritalin een drug?

Ja, juridisch is Ritalin een drug. De werkzame stof methylfenidaat staat vermeld op Lijst 1 van de Nederlandse Opiumwet. Dit betekent dat de wet het middel classificeert als een harddrug. Wanneer een arts het voorschrijft en het via een apotheek wordt verstrekt, valt Ritalin wel onder de Geneesmiddelenwet. Zonder geldig recept is het bezit, de handel en het gebruik van Ritalin strafbaar.

Ritalin wordt jaarlijks door ruim 80.000 Nederlanders als recreatieve drug gebruikt, volgens de meest recente cijfers van de Nationale Drug Monitor. Wanneer je Ritalin neemt zonder medische reden (en een arts niet controleert hoe het medicijn werkt), stijgen de hoeveelheden dopamine en noradrenaline naar een onnatuurlijk hoog niveau. Hierdoor verschuiven de effecten van de drug meer in de richting van amfetamine. Zo spannen je spieren zich aan, en voel je je energiek, scherp en opgepept. Onder invloed van Ritalin neemt het concentratievermogen daarnaast ook toe. Zo kunnen studenten makkelijker en langer studeren.

Ontwikkelen van een Ritalin verslaving

Alle gebruikers van methylfenidaat lopen een risico op verslaving. Het risico op het ontwikkelen van een psychische afhankelijkheid is echter groter wanneer het middel recreatief wordt ingenomen, volgens psychiater-onderzoeker Robert Malenka. Mensen met ADHD of narcolepsie die methylfenidaat voorgeschreven krijgen, staan onder regelmatig medisch toezicht. Ook ervaren zij minder nadelige effecten vanwege de aanwezige medische noodzaak.

Een beginnende afhankelijkheid begint vaak subtiel. Door tolerantie is steeds meer van het medicijn nodig voor hetzelfde effect. Dit zorgt dat je op eigen houtje vaker of hoger gaat doseren dan de arts heeft voorgeschreven. Ook wordt het middel bewust ingezet om te ‘presteren’ in plaats van alleen klachten te dempen, wat een negatieve invloed heeft op verschillende processen. Roept de gedachte aan een dag zonder pil angst op? Of ontstaat het gevoel dat je niet meer zonder kunt functioneren? Dit is een signaal dat de grens naar afhankelijkheid is overschreden. Bij medische gebruikers wordt het vaak later herkend.

Ritalin snuiven

Het vermalen en snuiven van Ritalin-tabletten is een bekende vorm van misbruik onder recreatieve gebruikers en studenten. Bij het normaal slikken van een pil wordt de werkzame stof geleidelijk opgenomen via de maag en darmen. Bij het snuiven van methylfenidaat wordt de stof via het goed doorbloede neusslijmvlies echter vrijwel direct in de bloedbaan opgenomen. Hierdoor treedt het effect niet pas na een half uur op, maar al binnen enkele minuten. Dit zorgt voor een plotselinge, intense piek vergelijkbaar met het effect van amfetamine of cocaïne, volgens een studie in Archives of general psychiatry uit 1995 die Ritalin snuiven met cocaïne vergeleek.

Regelmatig snuiven van Ritalin brengt ernstige gezondheidsrisico’s met zich mee. Ritalin-tabletten bestaan namelijk voor een groot deel uit bindmiddelen, vulstoffen en talk (zoals lactose en microkristallijne cellulose).

Deze onoplosbare deeltjes zijn niet bedoeld voor de luchtwegen. Ze beschadigen het neusslijmvlies en kunnen zelfs zorgen dat het neustussenschot afsterft en geperforeerd raakt, volgens een studie onder studenten uit 2006 in Pharmacotherapy: The Journal of Human Pharmacology and Drug Therapy. Dit is een vorm van neusschade die erg lijkt op wat coke met je uiterlijk doet. Ritalin snuiven kan ook leiden tot ernstige longschade als de kleine, onoplosbare deeltjes vulstof via de luchtpijp diep in de longen terechtkomen.

Ritalin snuiven verhoogt het risico op verslaving, volgens een studie uit 2008 in The Medscape Journal of Medicine. Hoe sneller een verslavende stof de hersenen bereikt en hoe heftiger de piek is, des te sneller het beloningscentrum in de hersenen geconditioneerd raakt. De ‘crash’ of rebound na het snuiven van methylfenidaat is ook harder en abrupter dan bij normale inname, volgens een studie uit 1999 in Clinical Pharmacology & Therapeutics. De intense vermoeidheid en somberheid die hierop volgen, triggeren een hele sterke drang (craving) om direct opnieuw te snuiven.

Het grootste acute levensgevaar bij Ritalin snuiven is het snuiven van pillen met gereguleerde afgifte (zoals Concerta of Ritalin MR), volgens een studie uit 2003 door onderzoekers van de Medische Universiteit van South Carolina. Door een langwerkend tablet fijn te stampen, wordt het vertraagde afgiftesysteem dat 8 tot 12 uur lang werkt, in één klap verbroken. Het snuiven van zo’n verpulverde dagdosis zorgt dat een extreem hoge hoeveelheid methylfenidaat tegelijk in het bloed terecht. Dit leidt tot een gevaarlijke overdosis met risico op hartritmestoornissen, een extreem hoge bloeddruk, epileptische aanvallen en acute psychoses.

Ritalin afbouwen en ontwenningsverschijnselen

Het stoppen met Ritalin zorgt voor een crash in het centrale zenuwstelsel door het plotselinge tekort aan methylfenidaat. Dit leidt tot ontwenningsverschijnselen. Stimulerende middelen zoals Ritalin zorgen niet voor een ernstige lichamelijke ontwenning zoals bij alcohol of benzodiazepinen, maar wel voor mentale klachten die bijzonder zwaar en ontregelend zijn, volgens Yale Universiteit-onderzoeker Mehmet Sofuoglu in CNS Drugs.

Het geleidelijk afbouwen van Ritalin gebruik helpt om de ontwenningsklachten te beperken. Plotseling helemaal stoppen met Ritalin (cold turkey stoppen) zorgt juist voor een heftige en mogelijk levensgevaarlijke crash, door de verhoogde kans op suïcidale gedachten. In de lijst hieronder worden mogelijke ontwenningsverschijnselen bij het stoppen en afbouwen van Ritalin (en Concerta) opgesomd.

• Extreme vermoeidheid en uitputting: De energie valt volledig weg na een periode van kunstmatige stimulatie. Het lichaam voelt loodzwaar en er ontstaat een diepe, chronische passiviteit.
• Ernstige somberheid en suïcidale gedachten: De snelle daling van dopamine kan leiden tot een emotionele crash, anhedonie (het onvermogen om vreugde te ervaren) en zware depressieve gevoelens. Dit is het gevaarlijkste aspect van stoppen met Ritalin, omdat acute suïcidale gedachten kunnen optreden.
• Toegenomen eetlust: Het wegvallen van de hongeronderdrukkende werking leidt vaak tot een plotselinge, sterke drang om te eten. Deze ‘vreetbuien’ kunnen tot ongewenste gewichtstoename leiden.
• Slaapproblemen: Het slaappatroon raakt ontregeld. Veel mensen krijgen last van slapeloosheid, levendige of nare dromen en een onrustige slaap.
• Moeite met concentreren en verwardheid: De oorspronkelijke ADHD-klachten of concentratieproblemen keren in versterkte mate terug. Helder nadenken en dagelijkse taken uitvoeren worden erg lastig.
• Sterke drang naar het middel (cravings): De mentale dip en de drang om weer ‘normaal’ of scherp te kunnen functioneren, triggeren een intense drang om opnieuw te doseren.

Tijdsverloop van de ontwenning

De eerste Ritalin ontwenningsverschijnselen beginnen binnen 12 tot 24 uur na de laatste dosering, zodra het middel volledig uit het bloed is verdwenen, volgens een studie uit 2001 in Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry. De psychische klachten en cravings zijn het hevigst tijdens de eerste 3 tot 5 dagen. Binnen 1 tot 2 weken nemen de ergste symptomen normaal gesproken af. Wel kunnen licht depressieve gevoelens, vermoeidheid en concentratieproblemen nog enkele weken tot maanden op de achtergrond sluipen. Dit heet het post-acute ontwenningssyndroom (PAWS).

Afkicken en behandeling van een Ritalin verslaving

Een Ritalin verslaving kan grote gevolgen hebben voor je gezondheid en omgeving. Het is belangrijk om te erkennen dat je hulp en behandeling nodig hebt, zodat je de eerste stap naar herstel kunt zetten. Praten over een medicijnverslaving met anderen, zoals je naasten of een medisch professional is dan ook erg belangrijk. In ons artikel omgaan met een verslaafde leggen we hier meer over uit.

Het is ook belangrijk om te onthouden dat veel mensen met een methylfenidaatverslaving ook echt ADHD hebben. Behandeling betekent voor hen niet automatisch helemaal stoppen met medicatie, maar terug naar gecontroleerd gebruik onder begeleiding. Dit maakt een Ritalin verslaving wezenlijk anders dan bijvoorbeeld een alcohol- of cocaïneverslaving. Lees meer over ADHD en verslaving tegelijk behandelen op onze dubbele diagnose-pagina.

Afkickkliniek Ritalin

Het is verstandig om alleen onder medische begeleiding af te kicken van een Ritalin verslaving. De ontwenningsverschijnselen kunnen namelijk heftig en zelfs levensbedreigend zijn, volgens een studie uit 2016 in Neuropathology of Drug Addictions and Substance Misuse. Zo kan iemand last krijgen van geestelijke uitputting, depressie en suïcidale gedachten.

Een afkickkliniek biedt de veiligste omgeving voor een proces van afkicken en herstel. Naast een detox van het lichaam, waarbij je lichaam wordt ontdaan van alle resten van methylfenidaat, kun je hier in therapie gaan om toe te werken naar een volledig herstel. Zo kun je via cognitieve gedragstherapie de verslaving beter begrijpen en leer je copingmechanismen aan waarmee je de drang naar het medicijn kunt bedwingen. Na het voltooien van een behandelingsprogramma, is vaak ook nog nazorg nodig om de persoon te ondersteunen bij herstel en het behoud van een levensstijl zonder Ritalin.

Ervaar jij problemen met het gebruik van Ritalin? Of maak je je zorgen over het gebruik van iemand in je omgeving? Bel 020 – 532 0030 voor een persoonlijk consult met een van onze medewerkers, voor advies over de behandelingsopties in jouw situatie.

Veelgestelde vragen